All-on-4 (Барлығы 4-те) — толық тіссіз қалған (немесе қалған тістері жұлуға жататын) жақ сүйекке небәрі 4 титан имплантын орнатып, оған тұтас көпіртәрізді протезді бекіту технологиясы. Алдыңғы екі имплант түзу, ал артқы екі имплант 30-45 градус бұрышпен орнатылады. Бұрышпен орнату сүйек ауданын максималды пайдалануға және көп жағдайда қосымша сүйек өсіру (синус-лифтинг) операциясынан аулақ болуға мүмкіндік береді.
Жарнамадағы «1–3 күнде жаңа тіс» деген уәде имплант салынған соң бірден бекітілетін жеңілдетілген уақытша (акрил) протезге қатысты айтылады. Ал тұрақты (цирконий немесе металлокерамика) протез импланттар сүйекке толық сіңіскен соң (4-6 айдан кейін) ғана қойылады.
Қазақстанда (Алматы/Астана) All-on-4 имплантациясының бағасы бір жақ сүйек үшін орта есеппен 700 000 теңгеден басталып, қолданылатын бренд пен тұрақты протез материалына байланысты 3 800 000 теңгеге дейін жетеді. Бұл бағаға диагностика, хирургия, импланттар, абатменттер және протез кіреді.
All-on-4 деген не (қарапайым тілмен)
All-on-4 («Барлығы 4-те») — бұл бірнеше тісті бөлек-бөлек қалпына келтіру емес, бүкіл жақтың шайнау функциясын бір ғана тұтас құрылыммен қайтаратын кешенді шешім. Бұл әдіс ең алдымен аузында мүлдем тісі жоқ (толық адентия) немесе қалған тістері қатты босаған, емдеуге келмейтін пациенттерге арналған. Сондай-ақ, күн сайын стақанға салып қоятын алынбалы (съемный) протезді тағуға психологиялық немесе физиологиялық тұрғыдан шыдамайтындар үшін басты құтқарушы болып табылады.
All-on-4 пен “жай 4 импланттың” айырмасы неде?
Егер дәрігер 4 имплантты кездейсоқ немесе түзу етіп қана қойса, ол All-on-4 халықаралық хаттамасына жатпайды. All-on-4 концепциясының басты ерекшелігі — артқы импланттардың бұрышпен (дистальді көлбеу) орнатылуы және арнайы мультиюнит (multi-unit) абатменттердің қолданылуы. Мультиюнит — бұрышпен тұрған импланттың осін түзететін аралық бөлшек. Осының арқасында протез қишық орнатылған импланттарға тікелей және тегіс бұралып бекітіледі. Бұл биомеханикалық тұрғыдан шайнау жүктемесін 4 нүктеге біркелкі таратуға мүмкіндік береді.
Көрсетілімдер және кімге жарайды
Бұл хаттама барлығына бірдей жасала бермейді. Оның нақты медициналық көрсетілімдері бар:
- Толық адентия: Жақ сүйекте бірде-бір тістің болмауы. Бұл жағдайда шайнау бұлшықеттері мен жақ буынының (ВНЧС) жұмысы бұзылады, оны тек тіркелген (несъемный) конструкция қалпына келтіре алады.
- Қатты қозғалмалы тістер (асқынған пародонтит): Тістер өздігінен түсіп жатса немесе сүйек тіні 70-80%-ға дейін сорылып кетсе. Бұл жағдайда алдымен барлық инфекция ошақтары (ауру тістер) жұлынады, лункалар (ұяшықтар) хирургиялық жолмен тазаланып, санация жасалады. Содан кейін ғана импланттар сау сүйекке орнатылады.
- Алынбалы протезден бас тарту: Таңдайды жауып тұратын пластмасса протездер құсу рефлексін тудыратын немесе тамақ дәмін сезуді төмендететін пациенттерге өте лайық.
- «Сүйек аз» жағдайы: Артқы шайнау аймағында сүйек өте жұқа болса (мысалы, жоғарғы жақта гаймор қуысы төмен түсіп кетсе), классикалық имплантация үшін 6-8 айлық синус-лифтинг қажет болар еді. All-on-4 бұл аймақты айналып өтіп, алдыңғы тығыздау сүйекке бекітілуге мүмкіндік береді. Шарт: алдыңғы бөлікте кем дегенде 4 имплантты ұстап тұратын минималды сүйек көлемі (биіктігі мен ені) болуы тиіс.
Қарсы көрсетілімдер және шектеулер
Абсолютті (мүлдем жасауға болмайтын) және салыстырмалы (емдегеннен кейін жасауға болатын) шектеулер бар.
- Белсенді қабыну және пародонтит: Егер ауыз қуысында жедел іріңді процесс болса, оны толық емдемейінше имплант салуға болмайды. Бактериялар жаңадан салынған имплантқа өтіп, оның түсіп қалуына (периимплантит) әкелуі мүмкін.
- Бақылаусыз қант диабеті: Гликирленген гемоглобин (HbA1c) көрсеткіші өте жоғары болған жағдайда сүйектің жазылу қабілеті күрт төмендейді. Эндокринологпен бірге қантты қалыпқа келтірген соң (компенсация) ғана операция жасауға болады.
- Ауыр темекі шегу: Никотин қан тамырларын тарылтады, нәтижесінде операция аймағына оттегі мен қоректік заттар бармайды. Бұл остеоинтеграцияны (импланттың бірігуін) қиындатады.
- Бруксизм (тіс қысып-үйкелеу): Бұл абсолютті қарсы көрсетілім емес, бірақ үлкен тәуекел. Егер пациент түнде тісін қайрайтын болса, ол жаңа протезді (әсіресе акрил немесе композит) сындыруы мүмкін. Гнатолог-дәрігер тістемді міндетті түрде түзетеді және түнде киетін арнайы қорғаныс капасын (сплинт) жасайды.
- Гигиенаның төмендігі: All-on-4 протезінің астында тамақ қалдықтары жиналуы мүмкін. Егер пациент күніне 2 рет тіс тазалауға және ирригатор қолдануға жалқауланса, бұл әдіс оған жарамайды.
“1–3 күнде тіс” — мифтер vs шындық
Стоматологиялық маркетингте «бір күнде жаңа тіс» деген ұран жиі кездеседі. Мұның артында қандай шындық жатыр?
Уақытша протез қашан бірден қойылады? (Immediate loading немесе бірден жүктеу протоколы). Егер операция кезінде хирург импланттарды сүйекке өте тығыз бұрап кіргізсе (торк/күш көрсеткіші 35 Ncm-ден жоғары болса), онда сол күні немесе келесі 1-3 күн ішінде пациентке уақытша акрил протез бекітіледі. Бұл протез жеңіл, ол шайнау жүктемесін импланттарға біркелкі таратып, олардың қозғалып кетпеуін (шинирование) қамтамасыз етеді. Бұл эстетиканы бірден қайтаруға мүмкіндік береді.
Қашан кейінге шегеріледі? Егер сүйек өте борпылдақ болса (D3/D4 типі) немесе импланттар жеткілікті күшпен бекітілмесе, бірден жүктеу жасауға қатаң тыйым салынады. Мұндай жағдайда дәрігер қызыл иекті тігіп, 3-6 айға толық жазылуды күтеді. Бұл уақытта пациент қарапайым алмалы-салмалы протез киіп жүруі мүмкін.
Тұрақты протездің мерзімі: 1-3 күнде қойылатын протез ешқашан мәңгілік болмайды. 4-6 айдан кейін сүйек имплантпен толық біріккен кезде, уақытша акрилді протез тұрақтысына (ішінде титан балкасы бар цирконий немесе керамокомпозит) ауыстырылады. Оны жасау қосымша уақыт пен қаражатты талап етеді.
Ем кезеңдері (Пациентке түсінікті тізбек)
Бұл күрделі биомеханикалық жоба болғандықтан, ол бірнеше нақты кезеңдерден тұрады:
- Диагностика: Бұл кезеңсіз ешқандай операция басталмайды. КТ/CBCT (компьютерлік томография) түсіріліп, радиолог сүйектің көлемі мен тығыздығын, нерв каналдарының орналасуын зерттейді. Фотопротокол (бет пішіні мен күлкіні суретке түсіру) және интраоральды скан жасалады.
- Виртуалды жоспарлау: CAD/CAM маманы мен ортопед арнайы бағдарламада «smile line» (күлкі сызығын), болашақ протездің дизайнын және тістемді (окклюзияны) сызады. Дәл осы кезеңде хирургиялық шаблон (гид) басып шығарылады.
- Хирургия: Жергілікті анестезия немесе седация (дәрілік ұйқы) астында жарамсыз тістер жұлынып, 4 имплант (2 тік, 2 бұрышты) орнатылады. Хирург мультиюнит абатменттерді бекітеді.
- Уақытша протездеу: Алдын ала зертханада дайындалған уақытша көпір операциядан кейін 1-3 күн ішінде бұрандалармен абатменттерге бекітіледі.
- Бақылау және жазылу: Алғашқы 2 аптада ісіну мен көгеру басылады. Пациент 4-6 ай бойы жұмсақ тағам жеп, сүйектің жазылуын (остеоинтеграция) күтеді.
- Тұрақты протезге ауысу: Импланттар толық біріккен соң, ортопед жаңадан слепок/скан алып, ұзақ мерзімге арналған аса берік тұрақты протезді дайындап бекітеді.
Артықшылықтары мен кемшіліктері (Адал шолу)
Артықшылықтары:
- Тез функция: Бірнеше күн ішінде шайнау мен сөйлеу (дикция) қабілетін және эстетикалық күлкіні қайтаруға мүмкіндік береді.
- Алынбалыдан құтылу: Протез таңдайды жаппайды, ауыздан түсіп қалмайды және оны түнде шешудің қажеті жоқ.
- Сүйек пластикасын азайту: Бұрыштық импланттардың арқасында ауыр әрі қымбат тұратын синус-лифтинг операциясынан құтылуға болады.
Кемшіліктері мен тәуекелдері:
- Протездің сынуы немесе винттің босауы: Жүктеме дұрыс бөлінбесе (әсіресе бруксизм кезінде), протез материалы сынуы немесе бекіткіш винттер босап кетуі ықтимал.
- Гигиенаның күрделілігі: Қызыл иек пен протез арасындағы микро-саңылауды үнемі ирригатормен тазалап тұру шарт. Тазаланбаған жағдайда тамақ іріп, жағымсыз иіс пен қабыну тудырады.
- Бәріне сәйкес емес: Егер сүйек тым көп сорылып кетсе немесе пациенттің бұлшықет күші (шайнау қысымы) өте жоғары болса, 4 имплант жүктемені көтере алмай қалуы мүмкін.
All-on-4 vs All-on-6 vs Классикалық имплантация
Құны қандай? (Баға конструкторы 2026)
Клиникалар көбіне базалық бағаны ғана көрсетеді, бірақ толық чек бірнеше құрамдас бөліктен тұрады. Қазақстан бойынша (соның ішінде Алматы мен Астанада) баға неден құралатынын түсіну маңызды.
Сметаға не кіруі мүмкін (бір жақ үшін):
- Диагностика: Консультация, CBCT (3D рентген).
- Хирургия және Импланттар: 4 дана титан бұрандасы. Олардың бренді бағаны қатты өзгертеді (Оңтүстік Кореялық Osstem/Dentium арзанырақ, Швейцариялық Straumann/Nobel Biocare премиум).
- Абатменттер (Multi-unit): Имплант пен протезді жалғайтын 4 дана бұрандалы тірек.
- Уақытша протез: Ол пластмассадан (акрилден) немесе ішіне металл сым (армировка) салынған акрилден тұрады.
- Тұрақты протез (4-6 айдан соң): Титан балкасы бар акрил, металлокерамика немесе ең қымбаты — CAD/CAM әдісімен жонылған тұтас цирконий.
- Қосымша (қажет болса): Тіс жұлу, седация (дәрілік ұйқы), қызыл иек пластикасы.
Сценарийлер мен баға диапазондары (Қазақстан 2026 ж. бағдары):
(Ескерту: Бағалар тек бағдарлау үшін көрсетілген, нақты баға әрқашан клиника мен ем жоспарына байланысты өзгереді.)
Қалай клиника мен дәрігерді таңдау керек (Чек-лист)
Ауыр асқынуларға тап болмау үшін клиниканы мына критерийлер бойынша тексеріңіз:
- CBCT (3D КТ) міндетті ме? Егер дәрігер тек 2D панорамалық суретке қарап All-on-4 жасаймын десе — бұл өте қауіпті. Сүйек қалыңдығын тек 3D арқылы өлшеуге болады.
- Жазбаша жоспар және смета: Келісімшартта барлық кезеңнің сомасы жазылуы керек. Кейде “хирургия” деп 400 000 теңге көрсетеді де, кейін протез үшін тағы 1 миллион талап етеді. Бәрі ашық болуы шарт.
- Имплант паспорты: Сізге сериялық нөмірлері мен штрих-кодтары жапсырылған ресми кітапша берілуі керек. Бұл түпнұсқалықтың дәлелі.
- Уақытша протездің материалы: Ол тек жалаң пластмасса ма, әлде ішінде мықтылығын қамтамасыз ететін металл сымы бар ма? Жалаң пластмасса тез сынып қалуы мүмкін.
- Кепілдік шарттары: Зауыт импланттың өзіне кепілдік берсе де, дәрігердің жұмысына және протездің материалына берілетін клиниканың кепілдігі (көбіне 1-3 жыл) бөлек болады.
- ҚЫЗЫЛ ЖАЛАУШАЛАР (қауіп белгілері): Тым төмен баға (“Барлығы 300 000 теңгеге”), сметада нақты брендтердің жазылмауы, қарсы көрсетілімдерді сұрамау және “бәріне 1 күнде кепілдікпен жасаймыз” деген асыра сілтеген уәделер.
Күтім және бақылау
All-on-4 жасанды тістері шірімегенімен, олардың айналасындағы қызыл иек қабынуы мүмкін (периимплантит).
- Алғашқы апта: Жұмсақ, пюре тәрізді тағамдар жеу. Қатты, ыстық немесе суық тамақтан бас тарту.
- Күнделікті тазалау: Жұмсақ тіс щеткасымен күніне 2 рет тазалау. Ең бастысы — су ирригаторын сатып алу міндетті. Ол қызыл иек пен протез арасындағы қуысқа жиналған тамақты су қысымымен жуып шығарады.
- Кәсіби гигиена: Әр 6 ай сайын стоматологқа барып, протезді шешіп (дәрігер ғана шеше алады), астын кәсіби тазалату керек.
- Қашан дәрігерге шұғыл бару керек? Егер протез сықырласа немесе қозғалып тұрса (винт босап кетуі мүмкін), қызыл иектен қан немесе ірің шықса, жағымсыз иіс пайда болса.
FAQ
All-on-4 құны Қазақстанда қанша?
Толық (тұрақты протезді қоса есептегенде) бір жақ сүйекке орта есеппен 1,5 млн – 2,5 млн теңге шамасында.
Алматыда All-on-4 қанша тұрады?
Уақытша протезбен хирургиялық кезең 700 000 – 1 200 000 теңге аралығында, ал кейін қойылатын тұрақты протез тағы 800 000 – 2 000 000+ теңге тұруы мүмкін.
1–3 күнде тұрақты тіс бола ма?
Жоқ. 1-3 күнде тек уақытша (акрилді) протез бекітіледі. Тұрақты және ауыр протезді сүйек толық жазылмайынша (4-6 ай) қоюға болмайды.
Сүйек жетпесе не болады?
All-on-4 хаттамасының өзі бұрыштық импланттар арқылы сүйектің аздығын айналып өтуге арналған. Бірақ сүйек сыни деңгейде аз болса (мысалы, қағаз сияқты жұқа), All-on-6 немесе скулалық (Zygoma) импланттар ұсынылады.
Ауырта ма?
Операция толық жергілікті анестезиямен немесе седациямен өтетіндіктен, ауырмайды. Анестезия қайтқан соң 3-5 күн ісіну және сыздап ауыру болады, ол ауырсынуды басатын дәрілермен басылады.
Қанша жыл қызмет етеді?
Импланттарға (бұрандаларға) зауыттық өмірлік кепілдік беріледі. Тұрақты протез материалына қарай 10-15 жыл немесе одан да көп қызмет етеді, егер гигиена сақталса.
All-on-4 пен All-on-6 айырмасы неде?
All-on-6 әдісінде 2 қосымша имплант қойылады. Бұл шайнау жүктемесін біркелкірек таратады және тұрақтылықты арттырады. Сүйек көлемі рұқсат етсе, All-on-6 сенімдірек саналады.
Пародонтит болса бола ма?
Иә, болады. Бірақ алдымен ауру тістер жұлынып, инфекция тазаланады. Қабыну толық кеткеннен кейін ғана импланттар сау сүйекке бекітіледі.
Бруксизм болса ше?
Болады, бірақ бруксизм кезінде протезді сындырып алмау үшін тұрақты протез тек берік цирконийден жасалуы керек және түнде міндетті түрде қорғаныс капасын (сплинт) тағу қажет.
Темекі шексем ше?
Темекі шегу сүйектің жазылу қаупін төмендетеді. Операция алдында және одан кейін кем дегенде бірнеше апта темекіні тастау қатаң ұсынылады.
Уақытша протезбен қатты тамақ жеуге бола ма?
Жоқ. Алғашқы 4-6 айда (остеоинтеграция кезеңі) тек жұмсақ, шайнауға күш түсірмейтін тағамдарды жеу керек.
Протезді өзім шешіп тазалай алам ба?
Жоқ. Бұл тіркелген (несъемный) құрылым. Оны бұрандалар арқылы тек стоматолог-ортопед қана шеше алады.
Қорытынды
All-on-4 технологиясы — толық тіссіздікпен немесе алынбалы протезбен өмір сүріп жүргендер үшін өмір сапасын түбегейлі өзгертетін сенімді әдіс. Бірақ ол әрқашан мінсіз диагностикадан және дәрігердің шеберлігінен басталады.
Егер сіз клиникалардан нақты смета сұрағыңыз келсе, мына ақпаратты дайындаңыз: “Менде толық адентия (немесе тістерімді жұлу керек). Маған All-on-4 бойынша коммерциялық ұсыныс қажет. Міне, менің CBCT (КТ) түсірілімімнің сілтемесі және ауыз қуысымның суреті.” Дәрігер осы деректер негізінде ғана сізге шынайы жоспар құра алады.
Ақпарат анықтамалық сипатқа ие және медициналық кеңес болып табылмайды. Нақты диагноз қою және емдеу жоспарын құру тек дәрігер-имплантологтың тікелей тексеруінен және КТ/CBCT нәтижелерін талдаудан кейін ғана жүзеге асырылады.